Dr. Willem-Jan Vleugels

“Als dat je droom is, moet je er voor gaan.”

Wat was je drijfveer om chirurg te worden?

Willem-Jan: Mijn papa was huisarts. Dat heb ik altijd een mooi beroep gevonden — vooral dat “zorgen voor mensen”. Eigenlijk ben ik geneeskunde gaan studeren om eventueel mee in de praktijk van mijn vader te stappen. Dat heb ik ooit ook uitgesproken tegen hem. Maar dan ben ik tijdens mijn Master Geneeskunde op orthopedie-stage geweest. Ik herinner mij nog heel goed dat ik toen voor de eerste keer een operatiekamer binnenstapte. Ik mocht assisteren bij een knieprothese. Toen die knie “openging” zat ik daar vol verwondering naar te kijken. Ik wist meteen: “Dit wil ik doen”. 

Wat zei je papa daarvan?

Willem-Jan: Ik ben dat nieuws heel voorzichtig gaan overbrengen. Hij had daar echter onmiddellijk begrip voor. Hij zei: ”Als dat je droom is, moet je daar gewoon voor gaan.” Ik ben er dan ook voor gesprongen.

Waarom orthopedie?

Willem-Jan: Het is heel tastbaar hoe je je patiënten meer comfort en functionaliteit kan geven in het leven. Je ziet dan dat die mensen na een operatie dikwijls hun activiteiten kunnen hervatten en soms zelfs hun levenslust terugvinden. Dat vind ik het mooiste aan het vak. Ik heb ook altijd iets met mijn handen willen doen, naast de intellectuele kant die elke tak in de geneeskunde natuurlijk heeft.

Die handigheid had je van nature?

Willem-Jan: Ik vind het moeilijk om dat over mezelf te zeggen, maar ja, ik ben best handig. Ik klus ook heel graag. 

De “jonge meisjesknie”

En waarom ben je voor “de knie” gegaan?

Willem-Jan: Ik had een liefde voor grote gewrichten, merkte ik. En ik ben misschien wat beïnvloed door Dr. Toon Claes. Ik heb daar met hem heel veel over gesproken. Hij is uiteraard een groot liefhebber van de knie (lacht) en hij heeft die passie overgebracht denk ik. Ik vind de knie waarlijk het mooiste gewricht van het lichaam. De biomechanica achter de knie vind ik intrigerend. Er hangt rond dat gewricht iets bijna mythisch. Er is nog zoveel te ontdekken en te onderzoeken over de knie. Ikzelf ben bijvoorbeeld bezig met een onderzoek naar het patellofemorale deel. Dat is het deel van de knie waarin de knieschijf in het gootje van je bovenbeen moet lopen. Het is iets waar nog veel onderzoek moet over gebeuren en algemeen nog niet goed gekend is. Dat boeit me enorm.

Je bent daar echt lyrisch over hé?

Willem-Jan: Ja, die drive om dat gewricht door en door te leren kennen, zit er bij mij ingebakken. 

“Een droom die uitkwam”

Hoe ben je eigenlijk bij Orthopedie Herentals terecht gekomen?

Willem-Jan: Ik ben van de streek. Ik ben in het St-Jozefscollege Herentals naar school geweest. Het ziekenhuis was mij dus niet onbekend. Ik moet zeggen dat ik altijd heb opgekeken naar de dienst orthopedie en haar reputatie. Dat heb ik ook uitgesproken tijdens mijn stage aan Toon (Dr. Toon Claes). Ik zei: “Ik vind jullie groep hier echt zalig.” Dat heeft hij onthouden (lacht). Je moet weten, ik ben ook iemand van rond de kerktoren en ben graag omringd door familie en vrienden in en rondom Herentals. Ik heb er deugd van om in een omgeving te zijn waarin ik me thuis voel. Om dan in zo’n hoogstaande dienst als die van Herentals opgenomen te worden … Toen Toon dat vroeg aan mij om zijn praktijk op te volgen… Dat was een droom die uitkwam. Dat moment was bijna even mooi als de geboorte van mijn twee kinderen (lacht).

Je werkt dan ook nog eens samen met de zoon van Toon?

Willem-Jan: Klopt, met hem (Dr. Steven Claes) kom ik heel goed overeen, en natuurlijk ook met Maarten (Dr. Maarten Mertens) en Stijn (Dr. Stijn Bartholomeussen), mijn andere collega’s van de knie, klikt het heel goed. We zijn allemaal kameraden geworden.

Hoe belangrijk zijn je collega’s? 

Willem-Jan: Heel belangrijk. Ik vind dat we op een heel natuurlijke, open manier dingen tegen elkaar kunnen zeggen. Er is geen schroom om bepaalde problemen aan te kaarten. We kunnen op elkaar terugvallen. Dat smeedt heel goeie teams. Maar ook buiten de subdivisies om gaan we kameraadschappelijk met elkaar om. Dat team zorgt voor een groot deel van mijn arbeidsvreugde. 

Geen zittend gat

Beschrijf die sfeer eens die hier hangt? 

Willem-Jan: Ik denk dat wij allemaal onze voeten op de grond hebben staan. We zetten ons dan ook op gelijke voet met de patiënt en zullen er een erezaak van maken om de boodschap zo helder mogelijk over te brengen. Ja, soms moeten ze wat langer wachten in de wachtzaal, maar daar staat tegenover dat we echt de tijd voor hen nemen en de spreekwoordelijke “extra mile” gaan. Ik denk dat de patiënt dat ook voelt: dat we als team het beste met hem voorhebben.

Wat doe je om te ontspannen? 

Willem-Jan: Ik heb geen zittend gat. Ik ben ongelooflijk nieuwsgierig en wil voortdurend bijleren. Als ik stil zit, heb ik al snel het gevoel dat ik me nuttig moet maken. Dat is dikwijls sterker dan mezelf. Voor de rest probeer ik me fysiek ook in orde te houden. Ik zit in een paddelgroepje met enkele mensen van het operatiekwartier, ik loop en ik mountainbike. Die duursporten doe ik misschien wel omdat opereren ook een duursport is (lacht). Maar ook een drukke raadpleging kan er “inhakken”. Al die puzzels die je moet oplossen, kunnen ook best vermoeiend zijn. Sport is dan ideaal om het hoofd vrij te maken.

Nog andere uitlaatkleppen?

Willem-Jan: Ik ben ook een grote fan van drum-'n-bass. Je vindt mij dus wel eens terug op een concertje of een festival. Ik plan ook voldoende tijd in voor mijn familie en mijn vrienden. Uitstapjes, elkaar uitnodigen en af en toe eens een “goei pint” gaan drinken. Zonder hun steun zou het niet gaan. Dat blijft de kern van mijn bestaan.

Wat kan jouw dag goed maken? 

Willem-Jan: Humor! Ik lach graag. En ik hou van mensen die op diezelfde golflengte zitten. Humor relativeert de zaken ook. Het is niet altijd rozengeur en maneschijn op een consultatie. 

Joint preserving surgery

Zijn er bepaalde cases die je liever doet dan andere?

Willem-Jan: Waar ik mij heel sterk in aan het verdiepen ben, zoals ik al zei, is dat patellofemorale deel. Daar kan een soort van “maltracking” optreden. De knieschijf loopt dan met andere woorden niet goed in die kniegoot. Ik zie heel wat jonge patiënten – vaak meisjes, vandaar de oude term “meisjesknie” – die daar heel veel last van hebben. Overal waar ze ermee aankloppen, worden ze verkeerd begrepen, omdat dat probleem relatief onbekend is. Ik heb zo al aardig wat patiënten geopereerd door de biomechanica van de knie aan te pakken en juist te zetten. Die techniek lijkt heel goed te werken, want ik begin die patiënten terug te zien, omdat ze voor hun andere knie hetzelfde willen. Dat is echt mijn expertise aan het worden. Dat is natuurlijk geweldig om te zien dat je daar toch een steentje verlegt. Daar vind ik heel veel vreugde in.

Waar kan je nog gelukkig van worden?

Willem-Jan: Tja, een tevreden patiënt. Iemand vooruithelpen — met een operatie, maar evengoed zonder operatie — maakt mij gelukkig. 

Waar liggen jouw ambities nog? 

Willem-Jan: Ik wil iets op de kaart zetten in de orthopedie. Dat patellofemorale gegeven, maar ook in de “joint preserving surgery” wil ik iets betekenen. Alles wat ertoe kan leiden dat we een prothese kunnen vermijden of uitstellen. Zo ben ik heel hard bezig met onderzoek en technieken naar kraakbeenreconstructies op basis van levende kraakbeentransplantaties. Het is een soort biologische prothese die we zouden inplanten. Dat is echt nog een hiaat in de orthopedie. En dat “gat” in de orthopedie zou ik graag letterlijk en figuurlijk opvullen (lacht). Jonge mensen met versleten knieën weer aan het bewegen en sporten krijgen, dat is daarvan het ultieme doel. 

Hoe fel zitten technologische innovaties vervat in jouw job? 

Willem-Jan: Bij knieprotheses is de robotica niet meer weg te denken. Dat niveau van precisie is fenomenaal. Ik werk ook veel met pre-operatieve planning op basis van 3D CT’s. Die planning is cruciaal. Het gaat erom hoeveel graden je het bot precies wil corrigeren. Dat doe je niet op gevoel. Het gaat over halve millimeters en graden, dus dat vraagt heel wat nauwkeurige voorbereiding. Innovatie gaat ons daar in de toekomst nog beter bij helpen.